Termowizja znajduje częste zastosowanie przy badaniach rurociągów i sieci ciepłowniczych. Dotyczy to zarówno naziemnych rurociagów pary technologicznej i kondensatu jak i podziemnych sieci ciepłowniczych, choć w obu przypadkach możliwości i zakres badania oraz sam sposób jego przeprowadzenia dość znacznie się różnią.

Badanie termowizyjne rurociagów podziemnych

Najczęstszym powodem takiego badania są pęknięcia rurociągu lub nieszczelności powodujące znaczny ubytek czynnika grzewczego. Badanie ma w takich przypadkach na celu zlokalizowanie miejsca tzw. "rozlewu".

Jest oczywiste, że badanie termowizyjne podziemnych rurociągów i sieci ciepłowniczych ograniczone jest do obserwacji od góry terenu przez który przebiega badany odcinek. O możliwości przeprowadzenia takiego badania i jego skuteczności decyduje wiele istotnych czynników.

Do takich czynników należą m.in.:

• materiał i średnica rurociągu,
• rodzaj izolacji (rury preizolowane, otulina z wełny mineralnej itp.),
• głębokość ułożenia rurociagu w gruncie,
• temperatura czynnika grzewczego (zasilanie / powrót),
• rodzaj nawierzchni badanego odcinka terenu i jego dostępność,
• możliwość prowadzenia obserwacji z większej wysokości itp.

Badanie termowizyjne może służyć również - choć w dość ograniczonym stopniu - do wyznaczenia trasy podziemnych rurociagów. Ponieważ ostatnio coraz częściej jako materiał stosuje się rury preizolowane, trasa takiego rurociagu jest praktycznie niemożliwa do zlokalizowania ze względu na wysoką jakość izolacji termicznej rur. Podczas szukania wycieków z rurociagu preizolowanego konieczne jest wręcz wcześniejsze oznaczenie jego trasy przebiegu a badania tego typu można na ogół prowadzić tylko przy większych mrozach, kiedy występują wysokie temperatury płynącego rurociągiem czynnika grzewczego.

Badanie termowizyjne rurociagów naziemnych

Badanie naziemnych rurociagów i sieci ciepłowniczych ma na celu głównie ocenę stanu ich izolacji termicznej i wykrycie różnego rodzaju wad powodujących istotne straty ciepła, ponieważ wszelkiego typu nieszczelności powodujące wyciek czynnika są zazwyczaj dobrze widoczne podczas zwykłej kontroli wizualnej odcinka instalacji.

Diagnostyka termowizyjna pozwala wykryć różnego rodzaju wady izolacji termicznej powodujące znaczne straty energii i na tej podstawie podjąć decyzję o ew. remoncie instalacji. Do typowego zakresu usług termowizyjnych należy również kontrola powykonawcza nowych lub zmodernizowanych instalacji rurociągów i sieci ciepłowniczych. Badanie kamerą termowizyjną pozwala także zlokalizować nieszczelności i wycieki prowadzące do powstawania rozlewisk i znacznych strat czynnika.

W ramach badania termowizyjnego rurociągów naziemnych jest możliwość dokonania pomiarów, aby stwierdzić czy izolacja termiczna rurociągu spełnia wymagania wynikające z obowiązujących norm. Wymaga to jednak dużego doświadczenia ze strony operatora kamery, które jest niezbędne dla prawidłowego wyznaczenia współczynnika emisyjności płaszcza ochronnego rurociągu i właściwej oceny temperatury radiacyjnej promieniowania cieplnego dochodzącego z otoczenia.

Jest to bardzo istotne szczególnie wtedy, gdy powierzchnia płaszcza ochronnego wykonanego z blachy aluminiowej lub stali ocynkowanej jest stosunkowo czysta i utleniona w minimalnym stopniu a więc posiada silne właściwości odbijające (niski współczynnik emisyjności).

Oczywiście niezbędna jest też znajomość aktualnej temperatury przepływającego rurociągiem czynnika. Badanie takie można wykonać tylko przy silnym zachmurzeniu i niskim pułapie chmur a rurociąg w trakcie badania musi być zupełnie suchy.

Ponieważ często zdarza się, że badanie termowizyjne rurociagów musi być prowadzone ze stosunkowo dużej odległości np. w przypadku rurociągów biegnących na estakadach lub wewnątrz szerokich muld, do ich wykonania niezbędna jest najczęściej profesjonalna kamera termowizyjna o wysokiej rozdzielczości, wyposażona w dodatkowy teleobiektyw. Tylko taki zestaw gwarantuje niezbędną dokładność pomiaru temperatur i możliwość wykrycia anomalii o niewielkich wymiarach. Firma TERMOCERT korzysta z kamery termowizyjnej FLIR T620bx o najwyższej dostępnej dla zastosowań cywilnych rozdzielczości 1280 x 960 pikseli z dodatkowym obiektywem FOL41 o ogniskowej f = 41,6 mm i kącie polowym 15°.

Termowizja jest wykorzystywana w energetyce i ciepłownictwie także do:

• badania izolacji termicznej kotłów, rurociągów, kanałów, kadzi itp.
• lokalizowania przebiegu sieci ciepłowniczej, rur z ciepłą wodą i itp.,
• badania drożności rur w parownikach, przegrzewaczach pary i itp.,
• kontroli pracy kotłów i turbozespołów,
• oceny stanu technicznego kominów, pęknięć, ubytków i uszkodzeń,
• wykrywania uszkodzeń wymienników ciepła,
• oceny stanu technicznego elektrofiltrów i przewodów spalinowych,
• badania temperatury hałd itp.